HAKLAR

Havayolu şirketleri ile yolcular arasında bir taşımacılık sözleşmesi bulunmaktadır. Yolcular ücret ödeyerek ve belirlenen saatte belirlenen yerde uçağı bekleyerek sözleşme ile üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine getirir. Havayolu şirketleri ise yolcuları belirlenen saatte başlayan bir yolculuk ile belirlenen noktaya yine belirlenen sürede transfer etmeyi taahhüt ederler. Yolcu üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiği takdirde bu defa havayolu şirketinin taşıma borcunu eksik veya tamamen ifa etmemesi durumunda yolcuların bazı hakları mevcuttur. Uçuşların tehiri, uçuşların iptali ve uçağa alınmama halleri ayrı ayrı değerlendirilmektedir.

Bunlar;

Tazminat, Geri ödeme veya güzergah değişikliği hakkı, Hizmet hakkı, Üst veya alt hizmet sınıfına yerleştirme hakkıdır.

tazminat

Gayet tabi en önemli ve dikkat çekici hak olarak karşımıza tazminat hakkı çıkmaktadır.


MADDE 8 –(1) Bu maddeye atıfta bulunulması durumunda, yolculara iç hat uçuşlar için 100 Avronun Türk Lirasıcinsinden karşılığı tutarında
tazminat verilir. Dış hat uçuşlarında ise yolculara;
a) 1500 kilometre veya daha kısa tüm uçuşlar için 250 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı,
b) 1500 ile 3500 kilometre arası uçuşlar için 400 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı,
c) 3500 kilometreden daha uzun uçuşlar için 600 Avronun Türk Lirası cinsinden karşılığı,
tutarında tazminat verilir. Tazminat alacaklarının Türk Lirası cinsinden karşılığı hesaplanırken biletin satın alındığı, yani bilet için ödemenin yapıldığı güne ait Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınır.

Peki yukarıdaki tazminatlara hak kazanmak için hangi koşulların oluşması gereklidir?

Yolcu Hakları yönetmeliğine göre; yolcuların uçuşların iptali ve uçuşa kabul edilmeme durumlarında tazminat ödemesi gereklidir.

İptal: Önceden planlanmış olan ve en azından bir yerin rezerve edildiği bir uçuşun gerçekleştirilmemesini,

Uçağa kabul edilmeme: 2 nci maddenin birinci fıkrasında öngörülen hususlar kapsamında, sağlık, emniyet, güvenlik, uygun olmayan seyahat belgeleri gibi sebeplerle uçuşa kabul edilmemeleri için makul gerekçelerin bulunduğu durumlar hariç olmak üzere, uçuşa kabul edilmek üzere onaylanmış rezervasyon kaydı olan geçerli bir bilete sahip olmalarına rağmen yolcuların uçağa kabuledilmemesini ifade etmektedir.

Yukarıdaki durumlarda bir ihtilaf bulunmamakla beraber, uçuşların tehir edilmesi halinde tazminat hakkı olup olmadığı tartışmalıdır. Bu konuda yolcu hakları yönetmeliğinin ilgili maddesi Danıştay tarafından tedbiren durdurulmuş olmakla salt yönetmeliğin uygulanması ile tehir durumlarında tazminat hakkının olmadığı kanaati oluşabilir.

Ancak;

Türk Ticaret Kanunu 908. Maddesinde;

Hareketin Gecikmesi

MADDE 908 – (1) Hareket, duruma ve şartlara göre yolcudan katlanması istenemeyecek bir süre gecikirse, yolcu sözleşmeden cayıp ödediği ücreti ve varsa zararını isteyebilir. Yolcu, gecikmeye rağmen yolculuğu yapmışsa, sadece gecikmeden doğan zararının tazminini dava edebilir. Cayma şekle bağlı değildir; hareket yerinden ayrılma, cayma kabul edilir. Sözleşmeden cayılsın veya cayılmasın, gecikme nedeniyle doğmuş herhangi bir zarar ispat edilemese bile mahkemece bilet parasının üç misli tazminata karar verilir.

2920 Sayılı Sivil Havacılık Kanununda;

Madde 106 – Havayolu ile yurt içinde yapılacak taşımalarda; bu Kanunda hüküm bulunmadıkça, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların hükümleri ve bu anlaşmalarda da hüküm bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanır.

Avrupa Birliği Adalet Divanı Karar örneği;

C-257/14 sayılı Van Der Lans ABAD kararında da C549/07 sayılı kararda olduğu gibi, uçaktaki teknik problemlerin, Tüzüğün 14 nolu gerekçesinde olağanüstü hallerden sayılan beklenmeyen uçuş emniyeti noksanlıkları içinde otomatik olarak değerlendirilmeyeceği vurgulanmıştır. Olağanüstü hal kavramının unsurlarını sağlaması gerekir. Yetersiz bakım nedeniyle oluşmayan ve rutin bakım denetimleri esnasında tespit edilemeyen teknik bir problem de “olağanüstü hal” olarak kabul görmeyeceği hüküm altına alınmıştır. Rutin bakımların ayrıca makul önlem olarak değerlendirilemeyeceği de hüküm altına alınmıştır.

Uluslararası Konvansiyonlar

Uluslararası nitelikteki 1929 tarihli Varsova Konvansiyonu ile tasıma işleri ve sorumlulukları düzenlenmiş olup; daha sonra 1955 Lahey, 1971 Guatemala, 1975 Montreal gibi bazı protokollerle degisiklige ugramıs ve ülkemizin, 01.03.1977 tarihli, 2073 Sayılı Kanunla Konvansiyona katılması uygun bulunmustur.

UÇUŞLARIN TEHİRİ VE TAZMİNAT

Hukuk Büromuzca, uçuşların tehiri nedeniyle yukarıda yazılı nedenler de gerekçe olarak gösterilerek TAZMİNAT hakkı kazanılmıştır. Bu karara karşı Tüketici Mahkemesi nezdinde yapılan itiraz ise yerinde görülmemiş ve karar kesinleşmiştir.

Geri ödeme veya güzergah değişikliği hakkı


MADDE 9 – (1) Bu maddeye atıfta bulunulan hallerde, yolculara aşağıdaki seçenekler arasında tercih yapma hakkı verilir:
a) Seyahatin gerçekleştirilmeyen bölüm veya bölümleri ile yolcunun planlamış olduğu seyahatin tamamlanmasının artık herhangi bir anlamı kalmaması durumunda seyahatin gerçekleştirilen bölüm veya bölümleri için, bilet ücretinin tamamının satın alınmış olduğu fiyat üzerinden nakit olarak veya elektronik banka havalesi, banka ödeme emirleri, banka çekleri ile ödenmesi veya yolcunun imzalı mutabakatı olması durumunda seyahat fişleri ve/veya diğer hizmetler şeklinde en geç yedi gün içinde iade edilmesi; ayrıca yolcunun seyahatinin ilk başlangıç noktasına ilk fırsatta dönmesini sağlayacak bir dönüş uçuşunun ücretsiz sağlanması.
b) Benzer taşıma şartlarıaltında,en erken fırsatta son varış yerine güzergah değişikliğinin sağlanması.
c) Son varış yerine, boş koltuk durumuna bağlı olarak, yolcunun uygun göreceği daha sonraki bir tarihte, benzer taşıma şartları altında güzergah değişikliğinin yapılması.
(2) Birinci fıkranın (a) bendinde yer alan hükümler, Paket Tur Sözleşmeleri Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerinden doğabilecek tazminat hakkı hariç, uçuşları bir paketin parçasını oluşturan yolcular için de geçerlidir.
(3) Bir şehir veya bölgeye birden fazla havaalanının hizmet etmesi durumunda, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinin rezervasyonu onaylanmış olan yolculara alternatif bir havaalanına bir uçuş teklif etmesi halinde, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, yolcunun o alternatif havaalanından rezervasyonun yapılmış olduğu havaalanına veya yolcu tarafından kabul edilen başka yakın bir varış noktasına transfer edilmesine ait masrafı karşılamak zorundadır.

Uçağa kabul edilmeme, uçuşların tehiri ve uçuşların iptali söz konusu olduğunda yolculara bilet ücretinin iadesi teklif edilmelidir.

Hizmet hakkı


MADDE 10 – (1) Bu maddeye atıfta bulunulması halinde, aşağıdaki hizmetler yolculara bedelsiz olarak sağlanır.
a) Bekleme süresine uygun olarak;
1) İki ile üç saat arası gecikmelerde, makul ölçüde sıcak ve soğuk içecekler,
2) Üç ile beş saat arası gecikmelerde sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek,
3) Beş saat ve üzeri gecikmelerde sıcak ve soğuk içecekler ile günün zamanına göre kahvaltı veya yemek, ilave sıcak ve soğuk içecekler ile ilave hafif ara yemeği.
b) Bir veya daha fazla gece konaklamanın gerekli hale geldiği durumlarda veya yolcu için ilave bir konaklamanın gerekli hale geldiği durumlarda, otelde veya uygun bir konaklama tesisinde konaklama.
c) Havaalanı ve konaklama yeri (otel veya benzeri) arasındaki ulaşım.
(2) Birinci fıkrada belirtilen hizmetlere ilaveten, yolculara ücretsiz olarak süre kısıtlaması olmaksızın iki telefon görüşmesi, faks mesajı veya eposta hizmeti teklif edilmesi zorunludur.
(3) Uçuşu icra eden hava taşıma işletmesi, özellikle hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler ve refakatçileri ile tek başına seyahat eden çocukların bu maddede belirtilen ihtiyaçlarının karşılanması sırasında özel ilgi göstermek zorundadır.

İş bu maddeye göre yine tehir, iptal ve uçuşa kabul edilmeme hallerinde iş bu maddede yer alan hizmetler yolculara sunulmalıdır.

Örnek Mahkeme Kararı ;

Benzer Gönderiler